Zbigniew Ekiert

Kancelaria Notarialna

Notariusz gorzów

Kontakt

Kancelaria Notarialna

Zbigniew Ekiert Notariusz

ul. Władysława Łokietka 32-33

66-400 Gorzów Wlkp.

tel./fax: 95 737 97 77

tel. kom.: +48 691 772 505

mail: kancelaria@notariusz-ekiert.pl

Godziny urzędowania:

pon.-pt.: 9:00 – 17:00

Istnieje możliwość dokonania
czynności o innej porze każdego dnia tygodnia – po uprzednim umówieniu się.

Rachunki:

Firmowy: 50 1020 5558 1111 1280 7370 0091

Depozytowy: 50 1020 5558 1111 1280 7370 0285

Linki

Notariusze

Krajowa Rada Notarialna – www.krn.org.pl

Rada Izby Notarialnej w Szczecinie – www.izbanotarialna.szczecin.pl

Rejestry i bazy

Internetowy System Aktów Prawnych Sejmu RP – isap.sejm.gov.pl

Centralna Baza Ksiąg Wieczystych – ekw.ms.gov.pl
Elektroniczny KRS – ems.ms.gov.pl

Rejestr Aktów Poświadczenia Dziedziczenia – www.rejestry.net.pl 
Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego – orzeczenia.nsa.gov.pl/ 

Administracja państwowa 

Ministerstwo Sprawiedliwości – www.ms.gov.pl 

Zagadnienia międzynarodowe 

Apostille (MSZ) – www.msz.gov.pl/…/apostille/

Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców (MSW) – www.msw.gov.pl/…

Europejski portal e-sprawiedliwość – e-justice.europa.eu

Taksa notarialna

Za dokonanie czynności notarialnych, Notariuszowi przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, które nie może być wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej, właściwe dla danej czynności, wskazane w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Wynagrodzenie notariusza zwiększa się o należny podatek od towarów i usług, obecnie o stawce 23%.
Wynagrodzenie może być zwiększone w przypadku dokonania czynności notarialnej poza kancelarią notarialną i wynosi w porze dziennej 50 złotych, a w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy 100 złotych – za każdą godzinę niezbędną do dokonania tej czynności od opuszczenia kancelarii do powrotu.

Rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej

Rachunek bankowy kancelarii:

50  1020  5558  1111  1280  7370  0091

Opłaty sądowe

Niektóre czynności notarialne wymagają dokonania zmian w księgach wieczystych. Sądy Rejonowe prowadzące księgi wieczyste pobierają opłaty za założenie księgi wieczystej oraz za zmiany ich treści. Gdy aktem notarialnym dokumentuje się przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej, bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz ma obowiązek zamieścić w akcie wniosek o założenie księgi wieczystej i dokonanie w niej wpisu. Wniosek taki musi zawierać wszystkie dane wymagane przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli akt notarialny zawiera wniosek o założenie księgi wieczystej lub o wpis do księgi wieczystej, o którym mowa powyżej, to podlega on opłacie sądowej. Notariusz ma obowiązek pobrać od wnioskodawców tę opłatę. Notariusz obowiązany jest uzależnić sporządzenie aktu notarialnego od uprzedniego uiszczenia przez strony należnej opłaty sądowej. Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podatek od czynności cywilno-prawnych

Podatek od czynności cywilnoprawnych – rodzaj podatku uregulowanego przez „Ustawę z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych” 

Zakres przedmiotowy podatku od czynności cywilnoprawnych 

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: 

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych
  • umowy pożyczki
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, 
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, 
  • ustanowienie hipoteki
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności
  • umowy depozytu nieprawidłowego, 
  • umowy spółki (akty założycielskie); 

Ponadto powstanie obowiązku podatkowego powodują również: 

  • zmiany wyżej wymienionych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, 
  • orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione powyżej. 

Wyłączenia i zwolnienia przedmiotowe 

Nie podlegają podatkowi (wyłączone są z zakresu stosowania ustawy): 

  1. Czynności cywilnoprawne w sprawach: 

  • alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia, 
  • ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i poborowych odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów, 
  • wyborów powszechnych, 
  • powszechnego obowiązku obrony, 
  • zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę, 
  • nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia, 
  • podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych, 
  • podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, 

2. Umowy sprzedaży nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego zawieranej w związku z realizacją roszczeń wynikających z ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie przepisów o ochronie środowiska;

3. Umowy sprzedaży lokali mieszkalnych, których stroną jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa;

4. Umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym;

5. Czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiana, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest: 

  • opodatkowana podatkiem od towarów i usług, 
  • zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem 

- umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część,

- umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych; 

6. Umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy, które w rozumieniu przepisów prawa celnego stanowią towary: 

  • wprowadzone do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego, 
  • objęte procedurą składu celnego. 

7. Umowy spółki i ich zmiany związane z: 

  • łączeniem spółek kapitałowych, 
  • przekształceniem spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową, 
  • wniesieniem do spółki kapitałowej, w zamian za jej udziały lub akcje: 

- przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części,

- udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów. 

Zwolnione od podatku – tj. objęte zakresem normowania ustawy, jednak zwolnione od opodatkowania ze względu na wykonywanie ich przez określone podmioty albo wyłączenia ich expressis verbis – są m.in. takie czynności cywilnoprawne jak: 

  • sprzedaż walut obcych; 
  • przeniesienie własności nieruchomości lub ich części, wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem budynków mieszkalnych lub ich części znajdujących się na obszarze miast, w drodze umów: sprzedaży, dożywocia, o dział spadku – w części dotyczącej spłat lub dopłat, o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, zamiany – do wysokości wartości rynkowej nieruchomości wraz z jej częściami składowymi. Pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili dokonania czynności, nabyte grunty stanowią gospodarstwo rolne albo utworzą gospodarstwo rolne lub wejdą w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy; 
  • sprzedaż nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były właściciel (wieczysty użytkownik): nieruchomości wywłaszczonej, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej; nieruchomości sprzedanej na cele publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości zamiennej; nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zwolnienia te dotyczą kwoty w wysokości otrzymanego odszkodowania (uzyskanej ceny), pod warunkiem że nabycie nastąpiło w ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty); 
  • sprzedaż budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli następuje ona: w wykonaniu lub w związku z wielostronną umową o zamianie budynku lub praw do lokalu lub w celu uzyskania w zamian spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu albo budynku mieszkalnego lub jego części, zajmowanego przez nabywcę na podstawie umowy najmu, określonej w przepisach o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ; 
  • zamianę budynku mieszkalnego lub jego części, lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość, spółdzielczych własnościowych praw do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: praw do domu jednorodzinnego lub praw do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli stronami umowy są osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn; 
  • sprzedaż rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1 000 zł
  • sprzedaż bonów i obligacji skarbowych; 
  • sprzedaż bonów pieniężnych Narodowego Banku Polskiego; 
  • umowy spółki: zawarte wskutek przekształcenia, podziału lub łączenia w części dotyczącej kapitału zakładowego, którego wartość przed dokonaniem czynności została opodatkowana podatkiem kapitałowym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 

Zwolnienia podmiotowe 

Zwolnione z podatku są następujące strony czynności cywilnoprawnych: 

  • państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły zbrojne, międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawicielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych z przywilejów i immunitetów, a także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi, jeżeli nie są one obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – pod warunkiem wzajemności; 
  • organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonają czynności cywilnoprawnych wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 
  • jednostki samorządu terytorialnego; 
  • Skarb Państwa; 
  • osoby nabywające na potrzeby własne sprzęt rehabilitacyjny, wózki inwalidzkie, motorowery, motocykle lub samochody osobowe, zaliczone, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do grupy osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności bez względu na rodzaj schorzenia, oraz osoby o lekkim stopniu niepełnosprawności w związku ze schorzeniami narządów ruchu; 

Obowiązek podatkowy 

Obowiązek podatkowy powstaje: 

  • z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej; 
  • z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną; 
  • z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki; 
  • z chwilą uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody 
  • z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania. 

Podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy 

  • przy umowie sprzedaży – na kupującym; 
  • przy umowie zamiany – na stronach czynności; 
  • przy umowie darowizny – na obdarowanym; 
  • przy umowie dożywocia – na nabywcy własności nieruchomości; 
  • przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności; 
  • przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności; 
  • przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy; 
  • przy ustanowieniu hipoteki – na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki; 
  • przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce. 

Podstawa opodatkowania 

Podstawę opodatkowania stanowią odpowiednio: 

1. Przy umowie sprzedaży: 

  • wartość rynkowa[3] rzeczy lub prawa majątkowego

2. Przy umowie zamiany: 

  • wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, od którego przypada wyższy podatek[5], 

3. Przy umowie darowizny 

  • wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego; 

4. Przy umowie dożywocia 

  • wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego; 

5. Przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku 

  • wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku; 

6. Przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności 

  • wartość świadczeń użytkownika bądź osoby, na rzecz której ustanowiono służebność, za okres, na jaki prawa te zostały ustanowione; 

7. Przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego 

  • kwota lub wartość pożyczki albo depozytu; 

8. Przy umowie spółki: 

  • przy zawarciu umowy – wartość wkładów wniesionych do majątku spółki albo wartość kapitału zakładowego, 
  • przy zmianie umowy – wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy, 
  • przy dopłatach – kwota dopłat, 
  • przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika lub akcjonariusza – kwota lub wartość pożyczki, 
  • przy oddaniu spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania – roczna wartość nieodpłatnego używania, którą przyjmuje się w wysokości 4% wartości rynkowej rzeczy lub prawa majątkowego oddanego do nieodpłatnego używania, 
  • przy przekształceniu, podziale lub łączeniu spółek – wartość majątku wniesionego do spółki albo wartość kapitału zakładowego, 
  • przy przeniesieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby – wartość kapitału zakładowego; 

9. Przy ustanowieniu hipoteki – kwota zabezpieczonej wierzytelności. 

Stawki podatku 

Stawki podatku zostały zróżnicowane ze względu na rodzaj czynności cywilnoprawnej i wynoszą odpowiednio: 

  • od umowy sprzedaży: 

- nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,

- innych praw majątkowych – 1%; 

  • od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny: 

- przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,

- przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%; 

  • od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności – 1%,
  • od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego – 2%, 
  • od ustanowienia hipoteki:

- na zabezpieczenie wierzytelności istniejących – od kwoty zabezpieczonej wierzytelności – 0,1%,

- na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej – 19 zł; 

  • od umowy spółki – 0,5%. 

Ustawa z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych
 

Ustawa z dnia z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn 

Podatek od spadków i darowizn

Pobierany jest na podstawie Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1983 r. Nr 45, poz. 207 z późn. zm. – tj: Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Przedmiot opodatkowania

Opodatkowane jest nabycie własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

  1. dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego; 
  2. darowizny, polecenia darczyńcy; 
  3. zasiedzenia; 
  4. nieodpłatnego zniesienia współwłasności; 
  5. zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w postaci powołania do spadku albo w postaci zapisu; 
  6. nieodpłatnej renty, użytkowania oraz służebności; 
  7. nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek jego śmierci; 
  8. nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci; 
  9. nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Podmiot opodatkowania

Podatnikami podatku od spadków i darowizn są osoby fizyczne, które nabyły własność rzeczy i prawa majątkowe w sposób wyżej wskazany.

Notariusze są płatnikami podatku od spadków i darowizn dokonanych w formie aktu notarialnego albo zawartej w tej formie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie.

Podstawa opodatkowania

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona wg stanu rzeczy i praw majątkowych w dn. nabycia i cen rynkowych z dn. powstania obowiązku podatkowego.

Do długów i ciężarów oraz innych odliczeń zalicza się:

  • koszty ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, 
  • koszty pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają zwyczajom przyjętym w danym środowisku, 
  • koszty postępowania spadkowego, 
  • wynagrodzenie wykonawcy testamentu, 
  • obowiązki wykonywania zapisów oraz poleceń zamieszczonych w testamencie.

Minimum wolne od opodatkowania:

  • 9 637zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
  • 7 276 zł – jeżeli nabywca jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej, 
  • 4 902 zł -jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej. 

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie. 

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. 

Powstanie obowiązku podatkowego 

  • przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku, 
  • przy nabyciu w drodze zapisu lub dalszego zapisu – od daty ogłoszenia testamentu, 
  • przy nabyciu z polecenia testamentowego – z chwilą wykonania tego polecenia, 
  • przy nabyciu tytułem zachowku – z chwilą zaspokojenia roszczenia lub jego części, 
  • przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych na podstawie dyspozycji wkładcy na wypadek jego śmierci – z chwilą śmierci wkładcy, 
  • przy nabyciu jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci – z chwilą śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego 
  • przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń, 
  • przy nabyciu z polecenia darczyńcy – z chwilą wykonania polecenia,
    przy nabyciu w drodze zasiedzenia – z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie, 
  • przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności. 

Czynności i dokumenty związane z podatkiem od spadków i darowizn 

Podatnicy obowiązani są do złożenia zeznania podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek pobierany jest przez płatnika (dokonana w formie aktu notarialnego umowa darowizny, umowa nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugoda w tym przedmiocie). Szczegółowe zasady dotyczące składania zeznań podatkowych określa rozporządzenie Ministra Finansów z 4 maja 2001 w sprawie obowiązku składania zeznań podatkowych przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2001 r. Nr 40, poz. 462 z późn. zm.). 

Termin do złożenia zeznania podatkowego wynosi: – 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego jeżeli zgon nastąpił po 1 stycznia 2007 r. – 1 miesiąc od dnia powstania obowiązku podatkowego jeżeli zgon nastąpił przed 31 grudnia 2006 r. 

Do składanego zeznania podatnik winien dołączyć dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania potwierdzające: 

  • nabycie rzeczy i praw majątkowych, w szczególności mogą to być: orzeczenie sądu, testament, umowa, ugoda, zaświadczenie z banku o nabyciu praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładcy lub zaświadczenie towarzystwa funduszy inwestycyjnych o nabyciu jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci, 
  • posiadanie przez zbywcę tytułu prawnego do rzeczy i praw majątkowych wymienionych w zeznaniu, 
  • istnienie długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy i prawa majątkowe, a przy nabyciu w drodze zasiedzenia – poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia. 

Skala podatkowa i kwoty wolne od podatku podlegają okresowej waloryzacji. 

Grupy podatkowe 

Jest to konstrukcja swoista tylko dla tego podatku i wynika ona z osobistego charakteru podatku od spadków i darowizn. W ustawie są 3 grupy podatkowe, a zaliczenie do każdej z nich odbywa się na podstawie osobistego stosunku między osobą nabywcy i zbywcy. Im pokrewieństwo jest bliższe tym cyfra jest niższa a obciążenie podatkiem mniejsze. 

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: 

  1. do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów, 
  2. do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych, 
  3. Do grupy III – innych nabywców.
    Konstrukcja grup podatkowych nie ma zastosowania w razie nabycia rzeczy lub prawa w drodze zasiedzenia, w tym przypadku istnieje jedna stawka podatkowa w wysokości 7%. 

Nabycie od tej samej osoby 

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie (ma to zastosowanie tylko w wypadku darowizny). Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie (art. 9). 

Skala podatkowa i odliczenia 

Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:

Preferencje przy nabywaniu nieruchomości

W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

  • w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, 
  • w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
  • w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

– nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m² powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

Zwolnienia podatkowe

Zwolnienia podmiotowe

Od 1 stycznia 2007 r. zwolnione z podatku od spadków i darowizn jest nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zostanie ono zgłoszone właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Zwolnienia przedmiotowe

Zwolnione od podatku jest m.in.:

  • nabycie własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem: 

       – budynków mieszkalnych,

     – budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym, urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców 

  • nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9 637 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19 274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami; 
  • nabycie w drodze darowizny praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego przez osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego w kasie mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych na tym rachunku na cele mieszkaniowe; 
  • nabycie w drodze spadku:

       – przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym; jeżeli w skład wyposażenia mieszkania wchodzą meble zabytkowe, przepis lit. c niniejszego punktu stosuje się odpowiednio, 

    – dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy oraz materiałów bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną, 

       – zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także zabytków użyczonych muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż 2 lata, 

       – przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i konserwuje zgodnie z obowiązującymi przepisami;

Koszty dokonania czynności notarialnej

Notariusz jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od spadku i darowizn oraz podatku od towarów i usług (vat). Nadto ma obowiązek pobrania opłat sądowych. Na koszty czynności notarialnych składa się również wynagrodzenie notariusza, czyli taksa notarialna. Wobec tego notariusz jest zobowiązany do uzależnienia dokonania czynności notarialnej, od uprzedniego zapłacenia przez strony odpowiedniego podatku w wyliczonej wysokości, opłat sądowych, taksy notarialnej i podatku od towarów i usług. Dlatego przed dokonaniem czynności notarialnej podatki i opłaty muszą być wpłacone w kasie Kancelarii lub wpłacone na konto Kancelarii. Kancelaria wystawia również faktury. 

Wyjaśnienia i informacje na temat prawnych możliwości załatwienia sprawy, niezbędnych dokumentów i wysokości kosztów, uzyskacie Państwo w Kancelarii Zbigniewa Ekierta, nieodpłatnie. 

W trakcie udzielania Państwu informacji o możliwości dokonania czynności notarialnej, uzyskają Państwo również pełną informację o wysokości podatków, opłat i taksy notarialnej, czyli wynagrodzeniu notariusza. 

Jak wyżej wskazano notariusz jest płatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, podatku od spadku i darowizn oraz podatku od towarów i usług (vat). Z tym, że podatek od towarów i usług dotyczy zarówno stron czynności notarialnych, gdy prowadzą one działalność gospodarczą jak i notariusza, którego działalność gospodarcza opodatkowana jest podatkiem w wysokości 23 %.

Zamiana

Zamiana to umowa, w której strony umowy zobowiązują się przenieść własność jednej nieruchomości, w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej nieruchomości.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania aktu notarialnego:

  • dane osobowe stron: imiona, nazwiska, imiona rodziców, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), PESEL, adres zamieszkania, określenie stanu cywilnego, a w przypadku osób prawnych (lub innych podmiotów): pełna firma/nazwa z danymi przedstawicieli, numery rejestru, REGON, NIP, adres siedziby;
  • określenie przedmiotów zamiany;
  • określenie wartości przedmiotów zamiany;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • określenie terminu wzajemnego wydania przedmiotów umowy.

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie to pozbawienie zstępnych, małżonka lub rodziców spadkodawcy prawa do zachowku. Może ono być dokonane tylko w testamencie i wyłącznie z przyczyn wskazanych przez ustawodawcę w art. 1008 kodeksu cywilnego.

Wydziedziczenie może nastąpić, gdy uprawniony do zachowku:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Żadne inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy wydziedziczenia.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania testamentu notarialnego

  • dane osobowe sporządzającego testament (testatora): imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu);
  • dane osobowe osoby powoływanej do spadku (spadkobiercy): imiona, nazwiska, imiona rodziców, PESEL lub data urodzenia, a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, REGON, adres siedziby;
  • w przypadku zapisu lub zapisu windykacyjnego w testamencie – określenie przedmiotu zapisu, numer księgi wieczystej w przypadku nieruchomości;
  • informacje dotyczące ewentualnego wydziedziczenia.