Zbigniew Ekiert

Kancelaria Notarialna

Notariusz gorzów czynności notarialne

Zamiana

Zamiana to umowa, w której strony umowy zobowiązują się przenieść własność jednej nieruchomości, w zamian za zobowiązanie do przeniesienia własności innej nieruchomości.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania aktu notarialnego:

  • dane osobowe stron: imiona, nazwiska, imiona rodziców, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), PESEL, adres zamieszkania, określenie stanu cywilnego, a w przypadku osób prawnych (lub innych podmiotów): pełna firma/nazwa z danymi przedstawicieli, numery rejestru, REGON, NIP, adres siedziby;
  • określenie przedmiotów zamiany;
  • określenie wartości przedmiotów zamiany;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • określenie terminu wzajemnego wydania przedmiotów umowy.

Wydziedziczenie

Wydziedziczenie to pozbawienie zstępnych, małżonka lub rodziców spadkodawcy prawa do zachowku. Może ono być dokonane tylko w testamencie i wyłącznie z przyczyn wskazanych przez ustawodawcę w art. 1008 kodeksu cywilnego.

Wydziedziczenie może nastąpić, gdy uprawniony do zachowku:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Żadne inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy wydziedziczenia.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania testamentu notarialnego

  • dane osobowe sporządzającego testament (testatora): imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu);
  • dane osobowe osoby powoływanej do spadku (spadkobiercy): imiona, nazwiska, imiona rodziców, PESEL lub data urodzenia, a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, REGON, adres siedziby;
  • w przypadku zapisu lub zapisu windykacyjnego w testamencie – określenie przedmiotu zapisu, numer księgi wieczystej w przypadku nieruchomości;
  • informacje dotyczące ewentualnego wydziedziczenia.

Testament

Testament to rozrządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci. Testament może obejmować rozrządzenie majątkiem tylko jednego spadkodawcy, nie można więc sporządzać testamentów wspólnych. Spadkodawca może w każdym czasie odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia. Testament może sporządzić i odwołać jedynie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Testament nie może zostać ani spisany, ani odwołany przez przedstawiciela. Nieważność testamentu zachodzi w przypadku, gdy powstał w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu, pod wpływem groźby. Jednym ze zwykłych testamentów jest testament notarialny sporządzony przez notariusza w formie aktu notarialnego.

W 2011 r. Krajowa Rada Notarialna utworzyła Krajowy Rejestr Testamentów – elektroniczny rejestr, który zawiera informacje o zarejestrowanych testamentach, nie zawiera natomiast treści samych testamentów. Testament jest rejestrowany na wniosek testatora, po złożeniu testamentu u notariusza.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania testamentu notarialnego:

  • dane osobowe sporządzającego testament (testatora): imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, PESEL, seria i numer dokumentu tożsamości(dowód osobisty, paszport, karta pobytu);
  • dane osobowe osoby powoływanej do spadku (spadkobiercy): imiona, nazwiska, imiona rodziców, PESEL lub data urodzenia, a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, REGON, adres siedziby;
  • w przypadku zapisu lub zapisu windykacyjnego w testamencie – określenie przedmiotu zapisu, numer księgi wieczystej w przypadku nieruchomości;
  • treści ewentualnych zapisów lub poleceń, jakie chce się umieścić w testamencie;
  • informacje dotyczące ewentualnego wydziedziczenia.

Służebność

Kodeks cywilny reguluje trzy rodzaje służebności: gruntową, osobistą i przesyłu.

Służebność, to ograniczone prawo rzeczowe ograniczające możność dysponowania obciążoną nieruchomością przez jej właściciela lub użytkownika wieczystego. Służebność powstaje na skutek zawarcia umowy, orzeczenia sądowego, z mocy prawa lub na mocy decyzji administracyjnej. Oświadczenie właściciela nieruchomości o ustanowieniu na niej ograniczonego prawa rzeczowego, wymaga aktu notarialnego. Ustanowienie służebności może nastąpić zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie.

Służebności mogą być ustanowione pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu np. pod warunkiem ustanowienia odrębnej własności lokalu lub na określony czas, mogą wygasnąć, można się ich zrzec, może być zmieniona ich treść.

Służebność gruntowa obciąża nieruchomość służebną w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości władnącej, w sposób jak najmniej utrudniający korzystanie z nieruchomości obciążonej. W razie podziału nieruchomości władnącej lub nieruchomości obciążonej, służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział.

Służebność osobista mieszkania obciąża nieruchomość w celu zapewnienia zaspokojenia określonych potrzeb osoby fizycznej, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego,

Służebność przesyłu obciąża nieruchomość służebną na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia służące do przesyłu energii, substancji itp.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania umowa sprzedaży samodzielnego lokalu mieszkalnego lub użytkowego:

  • dane osobowe strony ustanawiającej służebność: imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, adres dla doręczeń, PESEL, NIP, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, adres siedziby, REGON, NIP, dane przedstawicieli reprezentujących Spółkę;
  • określenie ceny ustanowienia służebności oraz sposobu jej płatności;
  • w przypadku służebności osobistej dane osoby na rzecz, której czynność jest ustanawiana;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości, na której ustanawiana jest służebność;
  • określenie treści służebności.

Sprzedaż

Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Forma aktu notarialnego jest konieczna pod rygorem nieważności, gdy przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo użytkowania wieczystego, spadek lub udział w spadku. Natomiast, jeśli przedmiotem sprzedaży jest przedsiębiorstwo lub udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, wymagana jest forma pisemna z podpisami stron poświadczonymi notarialnie.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania umowa sprzedaży samodzielnego lokalu mieszkalnego lub użytkowego:

  • dane osobowe strony sprzedającej i kupującej: imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, adres dla doręczeń, PESEL, NIP, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, adres siedziby, REGON, NIP, dane przedstawicieli reprezentujących Spółkę;
  • określenie przedmiotu sprzedaży;
  • określenie ceny sprzedaży oraz sposobu jej płatności;
  • wskazanie terminu wydania przedmiotu umowy;
  • dokument wskazujący na podstawę nabycia i stanowiący tytuł prawny do lokalu, np. wypis aktu notarialnego (umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy dożywocia, itd.);
  • podstawa nabycia – dokument, na podstawie, którego dana osoba nabyła prawo do lokalu, np. wypis/odpis postanowienia sądu lub inny dokument, zaś w przypadku nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia (ze spadku) – prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (wypis/odpis postanowienia zawierający klauzulę, że postanowienie jest prawomocne) lub wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia;
  • numer księgi wieczystej;
  • jeśli strona umowy pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje umowny ustrój majątkowy (na podstawie zawartej przez małżonków umowy w formie aktu notarialnego) – wypis aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową.

Renta

Umową renty jedna ze stron zobowiązuje się do okresowego świadczenia na rzecz drugiej, umówionej kwoty pieniędzy lub ilości rzeczy oznaczonych, co do gatunku. Umowa powinna zostać zawarta w formie pisemnej. Nieodpłatna umowa renty powinna być zawarta pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego. Również formę aktu notarialnego powinna mieć renta odpłatna, gdy wynagrodzeniem będzie przeniesienie własności nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokal. Renta może być ustanowiona na czas oznaczony lub na czas życia określonej osoby. Powinna być zabezpieczona klauzulą z art. 777 paragraf 1 pkt 4 k.p.c.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania aktu notarialnego:

  • dane osobowe stawających: imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, adres dla doręczeń, PESEL, NIP, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, adres siedziby, REGON, NIP, dane przedstawicieli reprezentujących Spółkę;
  • określenie przedmiotu przeniesienia własności;
  • wskazanie terminu wydania przedmiotu przeniesienia własności;
  • dokument wskazujący na podstawę nabycia i stanowiący tytuł prawny do lokalu, np. wypis aktu notarialnego (umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy dożywocia, itd.);
  • podstawa nabycia – dokument, na podstawie, którego dana osoba nabyła prawo do lokalu, np. wypis/odpis postanowienia sądu lub inny dokument, zaś w przypadku nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia (ze spadku) – prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (wypis/odpis postanowienia zawierający klauzulę, że postanowienie jest prawomocne) lub wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • jeśli strona umowy pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje umowny ustrój majątkowy (na podstawie zawartej przez małżonków umowy w formie aktu notarialnego) – wypis aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie

Jest to forma zabezpieczenia pożyczki, poprzez przeniesienie na wierzyciela własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, wraz z zobowiązaniem wierzyciela do przeniesienia z powrotem własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, po spłacie pożyczki. Strony mogą postanowić, że nie nastąpi wydanie nieruchomości i po zawarciu umowy pozostanie ona nadal w posiadaniu zbywcy. Umowa ta, ponieważ przenosi własność nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Taka sama forma musi być zachowana dla powrotnego przeniesienia własności z wierzyciela na byłego dłużnika, po spłacie długu.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania aktu notarialnego:

  • dane osobowe stawających: imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, adres dla doręczeń, PESEL, NIP, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, adres siedziby, REGON, NIP, dane przedstawicieli reprezentujących Spółkę;
  • określenie przedmiotu przeniesienia własności;
  • określenie wysokości pożyczki oraz sposobu jej płatności;
  • wskazanie terminu wydania przedmiotu przeniesienia własności;
  • termin zwrotu pożyczki;
  • dokument wskazujący na podstawę nabycia i stanowiący tytuł prawny do lokalu, np. wypis aktu notarialnego (umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy dożywocia, itd.);
  • podstawa nabycia – dokument, na podstawie, którego dana osoba nabyła prawo do lokalu, np. wypis/odpis postanowienia sądu lub inny dokument, zaś w przypadku nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia (ze spadku) – prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (wypis/odpis postanowienia zawierający klauzulę, że postanowienie jest prawomocne) lub wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • jeśli strona umowy pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje umowny ustrój majątkowy (na podstawie zawartej przez małżonków umowy w formie aktu notarialnego) – wypis aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową.

Przedwstępna umowa

Umowa przedwstępna zawierana jest wtedy, gdy zawarcie umowy definitywnej nie jest w danym momencie możliwe. Zawarcie takiej umowy może dotyczyć sprzedaży rzeczy ruchomych, jak i nieruchomości. Może zobowiązywać do sprzedaży innych niż własność praw, takich jak prawo do własnościowego spółdzielczego lokalu mieszkalnego.

W umowie przedwstępnej jedna lub dwie strony zobowiązują się zawrzeć umowę przyrzeczoną. Można zawrzeć umowę przedwstępną na rzecz osoby trzeciej.

Istotne jest, aby umowa przedwstępna oznaczała termin zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli jednak nie zostanie w ten sposób oznaczony, wówczas umowa przyrzeczona powinna zostać zawarta w terminie wskazanym przez stronę uprawnioną do żądania jej zawarcia (ale gdyby obie strony były uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda wyznaczy inny termin, to strony będą związane tym terminem, który został wyznaczony wcześniej).

Nie można żądać zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli w ciągu roku od zawarcia umowy przedwstępnej strony nie wyznaczą terminu do jej zawarcia.

Jeżeli jedna ze stron zobowiązanych do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, wtenczas druga strona może (o ile strony inaczej nie postanowiły w umowie przedwstępnej) żądać naprawienia szkody, jaką poniosła przez to, że liczyła na dojście do skutku umowy przyrzeczonej.

Jeżeli jednak umowa przedwstępna czyni zadość wymogom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, wówczas strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej (np. gdy ważność umowy przyrzeczonej zależy od zawarcia jej w formie aktu notarialnego, a już umowa przedwstępna w tej formie została zawarta).

Umowa przedwstępna może zawierać postanowienia o zadatku lub kary umowne. Może zawierać zastrzeżenie umownego prawa odstąpienia.

Informacje i dokumenty niezbędne do przygotowania aktu notarialnego umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości:

  • dane osobowe strony sprzedającej i kupującej, tj.: imiona, nazwiska, imiona rodziców, stan cywilny, adres zamieszkania, adres dla doręczeń, PESEL, NIP, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), a w przypadku osoby prawnej – pełna firma/nazwa numery rejestru, adres siedziby, REGON, NIP, dane przedstawicieli reprezentujących Spółkę;
  • określenie przedmiotu sprzedaży;
  • określenie ceny sprzedaży oraz sposobu jej płatności;
  • wskazanie terminu zawarcia umowy przyrzeczonej;
  • wskazanie terminu wydania przedmiotu umowy;
  • dokument wskazujący na podstawę nabycia i stanowiący tytuł prawny do lokalu, np. wypis aktu notarialnego (umowy sprzedaży, umowy darowizny, umowy dożywocia, itd.);
  • podstawa nabycia – dokument, na podstawie, którego dana osoba nabyła prawo do lokalu, np. wypis/odpis postanowienia sądu lub inny dokument, zaś w przypadku nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia (ze spadku) – prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (wypis/odpis postanowienia zawierający klauzulę, że postanowienie jest prawomocne) lub wypis zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia;
  • numer księgi wieczystej nieruchomości;
  • jeśli strona umowy pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje umowny ustrój majątkowy (na podstawie zawartej przez małżonków umowy w formie aktu notarialnego) – wypis aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową.

Pożyczka

Umowa zawierająca zobowiązania stron, osoby dającej pożyczkę do przeniesienia na własność biorącego określonej kwoty pieniędzy albo rzeczy oznaczonych, co do gatunku oraz zobowiązanie biorącego do zwrócenia tej samej kwoty pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Pożyczka może być umową odpłatną lub nieodpłatną. Dotyczy najczęściej pieniędzy a odpłatność stanowią odsetki. Nie jest wymagana forma aktu notarialnego, ale taka forma daje możliwość zabezpieczenia roszczeń dającego pożyczkę poprzez poddanie się przez biorącego pożyczkę rygorowi egzekucji w trybie art. 777 paragraf 1 pkt 4 k.p.c.

Dokumenty niezbędne do podpisania aktu notarialnego:

  • dane osobowe stawających: imiona, nazwiska, imiona rodziców, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), PESEL, określenie stanu cywilnego, adres zamieszkania.

Poświadczenie dziedziczenia

Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Notariusza, przy sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia, nie wiążą ograniczenia dotyczące ostatniego stałego zamieszkania spadkodawcy, czy też położenia majątku spadkowego, jak to ma miejsce w przypadku drogi sądowej.

Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia Notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę, jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.

Powyższe uprawnienia Notariusz może realizować jedynie w stosunku do spadków otwartych po 1 lipca 1984 roku.

Notariusz nie sporządzi aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli:

  • spadkodawca w chwili śmierci był cudzoziemcem lub, nie posiadając żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub posiadanie nieruchomości położonej za granicą;
  • spadek otwarty został przed dniem 1 lipca 1984 roku;
  • dziedziczenie następuje na podstawie testamentu szczególnego;
  • brakuje zgodnego wniosku stron na załatwienie sprawy spadkowej lub jedna ze stron nie może stawić się osobiście u Notariusza;
  • od otwarcia spadku nie upłynęło sześć miesięcy, a nie wszyscy spadkobiercy złożyli oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (chyba, że złożą przedmiotowe oświadczenia przed Notariuszem);
  • wskutek braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada, jako spadkobiercy ustawowemu, gminie albo Skarbowi Państwa;
  • strony nie przedłożyły Notariuszowi wszystkich wymaganych prawem dokumentów do sporządzenia protokołu dziedziczenia;
  • w odniesieniu do spadku zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku;
  • toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku;
  • po spisaniu protokołu dziedziczenia Notariusz ma wątpliwości, co do osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku;
  • w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia;
  • w toku sporządzania protokołu dziedziczenia ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę, jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone;
  • testament, który ma być podstawą dziedziczenia został złożony w sądzie, gdyż zgodnie z §142 pkt 13 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 roku Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. Nr 38, poz. 249) – oryginału testamentu nie wydaje się osobom zainteresowanym, ani w toku postępowania spadkowego, ani po jego ukończeniu.

Dokumenty niezbędne do podpisania aktu poświadczenia dziedziczenia:

  • dane osobowe stawających: imiona, nazwiska, imiona rodziców, seria i numer dokumentu tożsamości (dowód osobisty, paszport, karta pobytu), PESEL, określenie stanu cywilnego, adres zamieszkania;
  • odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy;
  • testament spadkodawcy o ile został sporządzony;
  • zaświadczenie o numerze PESEL spadkodawcy (zaświadczenie to wydawane jest nieodpłatnie przez wydział meldunkowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy – na podstawie art. 44h ust. 10 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 roku nr 139 poz. 993 ze zm.);
  • odpisy skrócone aktów urodzenia lub małżeństwa (w przypadku zmiany nazwiska) spadkobierców, zapisobierców, uprawnionych z polecenia;
  • numery ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości bądź spółdzielczych własnościowych praw do lokali.